
Bitki probiyotiği
Kökü güçlendirin, verdiğiniz gübreyi bitkiye yedirin. Proverim: 5 Bacillus türü, Bakanlık tescilli canlı mikrobiyal gübre. Yoğurt bağırsağınız için neyse, bu da bitkiniz için o.
Yaprağın yüzeyi,
çıplak gözle bomboş görünür.
Oysa santimetrekaresinde
milyonlarca bakteri yaşar.
Bitkinin de bir probiyotiği var.

Proverim Mikrobiyal Gübre
Kökte ve yaprakta çalışan 5 Bacillus türü. Toprakta bağlı kalan besinin bitkiye ulaşmasına, saçak kök gelişimine yardımcı olur. Gübrenizin yerini almaz; ondan daha çok verim almanıza destek olur.
949 TL1 L · tek uygulamada topraktan 2 dekar
Bitki probiyotiği nedir?
Bitki probiyotiği, bitkinin kökünde, yaprağında ve dokularında doğal olarak yaşayan yararlı bakterilerin canlı ve yeterli sayıda bitkiye verilmesidir. Bu bakteriler besinlerin bitkiye ulaşmasına, kök gelişimine ve bitkinin zor koşullarla başa çıkmasına destek olur.
İnsan için probiyotiğin tanımı da aynıdır: yeterli miktarda verildiğinde faydası olan canlı mikroorganizmalar (Hill ve ark., 2014). Türkiye'de bitki probiyotiklerinin resmi adı mikrobiyal gübredir.
Sizin probiyotiğiniz
Bitkinin probiyotiğiBesin elementini doğrudan verir.
Hızlı çözünür; bir kısmı toprakta bağlanır ya da yıkanır.
Temel beslemedir, bırakılmaz.
Organik madde ve yavaş açılan besin verir.
Toprağın yapısını ve su tutmasını iyileştirir.
Bakterilere besin ve barınak olur.
Canlı işçi verir: yararlı bakteriler.
Bağlı besini çözer, köke taşır, kök gelişimini destekler.
Gübrenizin daha verimli kullanılmasına yardım eder.
Bu konuda sorulanlar
Bitki probiyotiği gübre midir?
Türkiye'de resmi sınıfı mikrobiyal gübredir. Klasik gübre gibi doğrudan azot, fosfor ya da potasyum vermez; bitkinin besini almasına yardım eden canlı yararlı bakterileri taşır. Proverim, T.C. Tarım ve Orman Bakanlığı lisanslı bir mikrobiyal gübredir (Tescil No 2022TO2638).
Bitki vitamini ile bitki probiyotiği aynı şey mi?
Hayır. Piyasada "bitki vitamini" denen ürünler genellikle besin elementi, amino asit veya bitki özü içerir; bitkiye madde verir. Bitki probiyotiği ise canlı bakteri verir: bakteriler kök ve yaprak çevresine yerleşip çalışmaya devam eder.
Bitkiye bakteri vermek zararlı mı?
Toprakta ve bitkide zaten milyarlarca bakteri yaşar; bunların çoğu zararsız ya da yararlıdır. Bitki probiyotiklerinde kullanılan Bacillus türleri doğada toprakta ve bitki çevresinde yaygın olarak bulunan türlerdir. Etiketteki kullanım ve güvenlik talimatlarına uyulmalıdır.
Bitkide ne değişir?
Ankara Üniversitesi Ziraat Fakültesi'nde Proverim ile yapılan marul denemesi. 42. günde, ilaçsız ve aynı koşullarda: kontrol ile Proverim uygulanan bitkiler.

Bu konuda sorulanlar
Bitki probiyotiği ne kadar sürede etki eder?
Bakterilerin kök çevresine yerleşmesi birkaç gün ile birkaç hafta sürer. Kök gelişimi ve renk gibi değişimler ilk dönemde, verim ve kalite farkı ise hasatta görülür. Süre bitkiye, toprağa ve sıcaklığa göre değişir.
Her tarlada aynı sonucu verir mi?
Hayır. Canlı bir ürün olduğu için toprak yapısı, organik madde, sıcaklık ve sulama sonucu etkiler. 171 çalışmayı birleştiren meta-analizde biyogübrelerle ortalama verim artışı %16 bulundu; kurak iklimlerde bu oran daha yüksekti (Schütz ve ark., 2018).
Proverim sahada.
Gerçek tarlalar, gerçek seralar. Bir bitkiye dokunun, hikâye gibi izleyin.
Bitkinize göre bitki probiyotiği
Her bitkinin derdi ve kritik anı farklıdır. Grubunuzu seçin, sonra bitkinizi; ne zaman, nasıl ve ne kadar uygulayacağınızı görün.
Ambalajınızı seçin.
Tüm ambalajlarda aynı ürün: 5 Bacillus türü, mililitrede 5 milyon canlı hücre. Büyük ambalajda litre fiyatı düşer. 20 L ile bir uygulamanın dekara maliyeti topraktan 250 TL, yapraktan yaklaşık 167 TL.
Topraktan mı, yapraktan mı?
İkisi de. Bitki probiyotiği köke de yaprağa da verilir; hangisinin ne zaman yapılacağını bitkinin dönemi belirler.
- 1
Karıştırın. 1 L Proverim'i ürünle gelen 0,5 L şilempe (ürünün besiyeri) ile temiz bir kapta karıştırın.
- 2
Suya katın. Karışımı topraktan uygulamada 200 L, yapraktan uygulamada 300 L suya ekleyin.
- 3
Aynı gün uygulayın. İlaçlarla aynı tankta karıştırmayın; arada 7–10 gün bırakın.
Resmi uygulama takvimi
Bu konuda sorulanlar
Bitki probiyotiği nasıl hazırlanır?
1 L Proverim, ürünle gelen 0,5 L şilempe (ürünün besiyeri) ile temiz bir kapta karıştırılır; sonra suya ya da tanka katılır.
Damlama sulamayla verilir mi?
Evet. Topraktan uygulama damlama, can suyu, fide viyolü veya kök daldırma ile yapılabilir. Doz 1 L / 200 L su, 2 dekara kadardır.
İlaçla aynı tankta karıştırılır mı?
Hayır. Bakır, kaptan, mankozeb, tiram ve azol grubu ilaçlarla aynı tankta karıştırılmaz. İki uygulama arasında en az 7–10 gün boşluk bırakılması önerilir.
Bitkinin 3 evi
Yararlı bakteriler bitkinin üç yerinde yaşar. Bitki probiyotiği bu üç evi canlı tutar.
Yaprak güneşe ve havaya açık bir yaşam alanıdır. Yüzeyinde yaşayan yararlı bakteriler, yaprağın çevresindeki mikro ortamı paylaşır. Yapraktan uygulanan Bacillus sporları buraya tutunur.
Yapraktan · 1 L / 300 L suLindow ve Brandl, 2003
Bazı yararlı bakteriler gövdeye ve yaprak damarlarının çevresine, yani bitkinin içine yerleşir. Bunlara endofit denir; bitkiye zarar vermeden onunla aynı evde yaşarlar. Bacillus cinsinin birçok türü endofit olarak da bildirilmiştir.
Kökten ve yapraktan girerHardoim ve ark., 2015
Kökün çevresindeki birkaç milimetrelik toprak, bitkinin en kalabalık mahallesidir. Bitki kökünden şeker ve organik asit salar, bakterileri besler. Bakteriler de besinleri çözer ve kök gelişimini destekler.
Topraktan · 1 L / 200 L suPhilippot ve ark., 2013
Bu konuda sorulanlar
Yapraktan uygulanan bakteri yaprakta yaşar mı?
Yaprak yüzeyi (fillosfer) bakteriler için zor ama yaşanabilir bir ortamdır; araştırmalarda santimetrekarede 1 ila 10 milyon bakteri sayılmıştır (Lindow ve Brandl, 2003). Bacillus türleri spor oluşturduğu için güneşe ve kurumaya karşı dayanıklıdır. Yapraktan uygulamayı sabah erken veya akşamüstü yapmak tutunmayı kolaylaştırır.
Rizosfer nedir?
Rizosfer, kökün çevresindeki birkaç milimetrelik toprak katmanıdır. Bitki kökünden şeker ve organik asit salar, bu yüzden burası toprağın en kalabalık bölgesidir. Bitki probiyotiklerinin asıl çalıştığı yer burasıdır.
Endofit bakteri ne demek?
Endofit, bitki dokusunun içinde bitkiye zarar vermeden yaşayan mikroorganizmadır. Bacillus cinsinin birçok türü bitkilerde endofit olarak da bildirilmiştir (Hardoim ve ark., 2015).
5 Bacillus, 5 ayrı iş
Kök yerleşimcisi
Bacillus subtilis
- Kök yüzeyine tutunur ve ince bir koruyucu film (biyofilm) kurar.
- Bitkinin kendi demir alım mekanizmasını harekete geçirdiği gösterildi.
- Saldığı uçucu bileşikler (2,3-bütandiol) bitki büyümesini uyarır.
Zhang 2009 · Ryu 2003
Fosfor çözücü
Bacillus megaterium
- Toprakta kilitli kalan fosforu bitkinin alabileceği hâle getirir.
- Mısırda 5 sezonluk tarla denemesinde tane fosforu %44, verim %22 arttı.
- Yeni adıyla Priestia megaterium; en büyük Bacillus hücrelerinden biridir.
Oliveira-Paiva 2024
Kök şekillendirici
Bacillus amyloliquefaciens
- Kök gelişimiyle ilişkili doğal bir madde olan oksin (IAA) üretir; saçak kök artar.
- Kök çevresine yerleşirken yerli bakteri topluluğunu belirgin biçimde değiştirmez.
- Fide harcında domates, biber ve hıyar fidelerinin gelişimini destekledi.
Kröber 2014 · Kokalis-Burelle 2003
Zor gün arkadaşı
Bacillus licheniformis
- Tuzlu koşulda buğdayda bitkideki sodyumu %51 azalttı, potasyumu %68 artırdı.
- Büyümeyle ilişkili gibberellin üretir.
- Domates tarla denemesinde verim +%51,9 ile denemenin en yükseğiydi.
Singh ve Jha 2016 · Gutiérrez-Mañero 2001 · Katsenios 2021
Tat ve kalite
Bacillus pumilus
- Yüksek miktarda aktif gibberellin (GA1, GA3, GA4, GA20) ürettiği bulundu.
- Domates denemesinde Brix (şeker) 4,0 → 4,75; denemedeki en yüksek değer.
- Spor formunda güneşe ve kurumaya dayanıklıdır.
Gutiérrez-Mañero 2001 · Katsenios 2021
Sonuçlar ilgili çalışmalarda kullanılan suşlara aittir. Görseller bilimsel çizim temsilidir.
Bu konuda sorulanlar
Bitki probiyotiğinde neden Bacillus kullanılır?
Bacillus türleri spor oluşturur. Spor, bakterinin kendini koruduğu dayanıklı formdur; ambalajda ve tarlada canlılığını uzun süre korur. Proverim'in depolama ömrü en az 2 yıldır; −5 ile +60 °C arasında ve pH 5–10 aralığında canlı kalır.
5 tür neden bir arada?
Her tür farklı bir işte öne çıkar: biri fosforu çözer, biri kökte film kurar, biri kök gelişimiyle ilgili doğal maddeler üretir, biri zor koşullarda bitkinin dengesini destekler. Beşi bir arada, bitkinin farklı ihtiyaçlarına aynı anda yanıt verir.
Bu bakteriler toprağın kendi canlılarını bozar mı?
Araştırmalar B. amyloliquefaciens uygulamasının kök çevresindeki yerli bakteri topluluğunu belirgin biçimde değiştirmediğini gösterdi (Kröber ve ark., 2014). Bacillus'lar mevcut topluluğa katılır, onun yerini almaz.
Belgeler açık.
Tescil belgesi, lisans, bakteri sayım analizi ve üniversite raporu. Tıklayın, kendiniz inceleyin.
Sık sorulan sorular
Tarlada en çok sorulanlar
Gübre attım ama bitkim büyümüyor, neden?
En sık sebep, gübrenin toprakta olup bitkiye ulaşmamasıdır. Kireçli ve yüksek pH'lı topraklarda fosfor, demir ve çinko bağlanır; sıkışık, soğuk ya da tuzlu toprakta kök zayıf kalır ve besini çekemez. Önce toprak analizine bakın, sulamayı düzenleyin, kökü güçlendirin. Proverim'deki Bacillus türleri bağlı besinin çözülmesine ve saçak kök gelişimine yardımcı olur. Ayrıntı: Bitki neden büyümez?
Kireçli toprakta fosfor neden kilitlenir, ne yapmalı?
pH 7,5'in üzerindeki kireçli topraklarda verilen fosforun büyük kısmı kısa sürede kalsiyumla birleşip bitkinin alamayacağı forma geçer. Fosforu tek seferde değil bölerek verin, organik maddeyi artırın ve kök bölgesine uygulayın. Toprakta fosfor çözen bakteriler (ör. B. megaterium) bağlı fosforun yeniden kullanılabilir hâle gelmesine katkı sağlar.
Bitkinin kökü nasıl güçlendirilir?
Kök; havadar, ılık ve dengeli nemli toprakta güçlenir. Aşırı sulamadan kaçının, kaymak tabakasını çapayla kırın, dikimde can suyunu ılık verin ve organik madde ekleyin. Kök bölgesindeki yararlı bakteriler doğal büyüme düzenleyicileriyle yeni beyaz emici kök oluşumunu teşvik eder. Ankara Üniversitesi marul denemesinde Proverim uygulanan saksılarda kök uzunluğu 3,3 kat ölçüldü (iklim odası denemesi).
Yapraklar neden sararır?
Sararmanın başladığı yer sebebi gösterir: alt (yaşlı) yapraklarda tüm yaprak sararıyorsa azot, damar araları sararıyorsa magnezyum eksikliği; üst (genç) yapraklarda damarlar yeşil kalıp aralar sararıyorsa çoğunlukla kireçli toprakta demir alamamadır. Aşırı sulama ve soğuk toprak da sararma yapar. Bitkinize özel belirtiler için bitki sayfanızı açın.
Çiçekler neden dökülür, meyve neden tutmaz?
Ani sıcaklık farkı, 32 °C üstü sıcak, düşük nem, düzensiz sulama ve fazla azot bitkide stres yaratır; bitki çiçek ve küçük meyveyi atar. Sulamayı düzene sokun, azotu abartmayın, fosfor-bor-çinko beslemesini çiçeklenmeden önce tamamlayın. Kök ne kadar güçlüyse bitki stresi o kadar kolay atlatır.
Toprak tuzluluğu nasıl anlaşılır, tuzlu toprakta ne yapılır?
Toprak analizindeki EC değeri tuzluluğu gösterir; çoğu sebze için 2 dS/m'nin üstü sorun başlangıcıdır. Yaprak kenarında yanma, bodurluk ve suya rağmen solgunluk tipik belirtilerdir. Sezon arasında bol suyla yıkama yapın, tuzlu gübreleri azaltın, sulama suyunu ölçtürün. Kök çevresindeki bazı Bacillus türleri kökün tuz stresine dayanmasına yardımcı olur.
Toprak yorgunluğu nedir, nasıl giderilir?
Aynı yere yıllarca aynı bitkinin ekilmesi ve yoğun kimyasal gübre kullanımıyla toprağın canlılığının ve yapısının bozulmasıdır; aynı gübreyle her yıl daha az verim alınır. Ekim nöbeti uygulayın, organik madde ve yeşil gübre ekleyin, toprağı sıkıştırmayın. Yararlı mikroorganizmaları toprağa geri kazandırmak toprağın biyolojik canlılığının yeniden kurulmasını destekler.
Damla sulamayla gübre nasıl verilir?
Önce düz su ile hattı doldurun, gübreyi sulamanın orta bölümünde verin, son 10–15 dakikayı temiz suyla bitirin ki boru ve damlatıcılar temizlensin. Bitki probiyotiği gibi canlı ürünleri sulamanın son 15–20 dakikasında verin, ardından 5 dakika temiz su geçirin. Asitli gübre ve bakırlı ürünlerle aynı tankta karıştırmayın.
Yapraktan gübreleme hangi saatte yapılır?
Sabah erken ya da akşam serinliğinde, hava 10–30 °C arasındayken yapılır. Öğle sıcağında damla hızla kurur, yaprak yanabilir; rüzgârlı ve yağmur beklenen günde uygulamayın. İnce damla, yaprağın alt yüzeyini de ıslatacak şekilde püskürtün.
Ahır gübresi ne zaman atılır, organik madde neden önemli?
İyi yanmış ahır gübresi sonbaharda ya da ekimden en az 3–4 hafta önce toprağa karıştırılır; taze gübre kökü yakabilir. Organik madde toprağın su tutmasını, havalanmasını ve besin tutma kapasitesini artırır; yararlı bakteriler için de besin ve barınaktır. Bitki probiyotiği organik gübreyle birlikte çok iyi çalışır.
Fide dikimden sonra neden büyümez (oturur)?
Soğuk toprak (sebzelerde 15 °C altı), fazla derin dikim, soğuk ve bol can suyu, zedelenen kökler ve tuzlu toprak fideyi haftalarca bekletir. Dikimi toprak ısınınca yapın, can suyunu ılık verin, ilk hafta kontrollü sulayın. Can suyuna eklenen yararlı bakteriler yeni beyaz kök oluşumunu teşvik eder, fide dikim şokunu daha kolay atlatır.
Toprak analizi ne zaman yaptırılır, neye bakılır?
Ekimden 1–2 ay önce, 0–30 cm derinlikten tarlanın farklı noktalarından karışık örnek alınarak yaptırılır. pH, kireç, organik madde, EC (tuzluluk), fosfor, potasyum ve mikro elementlere bakılır. Gübre programı analize göre kurulur; Proverim gübrenizin yerini almaz, verdiğiniz besinin köke ulaşmasına yardım eder.
Bitkinizin görünmeyen ekibi hazır.
Bir litre, 2 dekar. Yaprağından köküne, bitkinin kendi yararlı bakterileriyle.













